Geodezja
 


Geodezja – nazwa wprowadzona przez Arystotelesa, pochodzi z języka greckiego geo - Ziemia i daiso - będę dzielił, nauka zajmująca się ustalaniem wielkości i kształtu Ziemi oraz określaniem położenia punktów na jej powierzchni.


W Polsce zaliczana do nauk technicznych albo do nauk o ziemi jako część geografii, której częścią jest kartografia.


Elektroniczne instrumenty miernicze ułatwiają współczesnym geodetom szybkie wykonanie dokładnych pomiarów. Jednak podstawowe techniki geodezyjne nie różnią się niczym od tychy które stosowali starożytni Rzymianie.


Geodezja polega na wykonywaniu pomiarów powierzchni Ziemi w celu sporządzania map, planów, wytyczania miejsc pod zabudowę itp. Pierwsze techniki geodezyjne rozwinęli starożytni Egipcjanie. Wiadomo, że swą wiedzę geodezyjną wykorzystywali w czasie wznoszenia piramid. Te gigantyczne egipskie grobowce królewskie do dziś są uważane za wyjątkowe osiągnięcia techniki budowlanej. Podłoże skalne, na którym wzniesiono każdą z piramid zostało najpierw starannie wypoziomowane. Teren został zalany, a powierzchnia wody służyła za wskaźnik poziomu. Piramidy zostały również dokładnie zorientowane, tak że ich ściany są skierowane na północ, wschód, południe i zachód. Dokonano tego śledząc wędrówkę gwiazd po niebie. Rzymianie wykorzystywali swą wiedzę geodezyjną przy budowie nowych miast, dróg i akweduktów, a także przy oznaczaniu granic posiadłości. Sposoby pomiaru oparte były na prostych zależnościach geometrycznych. Techniki znane już w starożytności są stosowane po dziś dzień.


Geodezję dzielimy na niższą (płaską, czyli miernictwo) i wyższą. Ta pierwsza zajmuje się pomiarami niewielkich obszarów (do 16 km obwodu) i traktuje powierzchnię Ziemi jako płaszczyznę. Jednak Ziemia nie jest płaska, a fakt ten nabiera tym większego znaczenia, im większy obszar jest rozpatrywany. Geodezja wyższa uwzględnia efekt krzywizny powierzchni Ziemi, dzięki czemu może być stosowana przy pomiarach dużych obszarów.